Các trường hợp bị từ chối đăng ký nhãn hiệu

Đăng ký nhãn hiệu là một trong những bước quan trọng để bảo vệ thương hiệu và sản phẩm của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải mọi đơn đăng ký nhãn hiệu đều được chấp nhận. Bài viết này sẽ phân tích các trường hợp phổ biến dẫn đến việc nhãn hiệu bị từ chối đăng ký tại Việt Nam, đồng thời đưa ra những lời khuyên hữu ích để tránh sai sót và tăng khả năng được cấp văn bằng bảo hộ.

Nhãn hiệu không đáp ứng điều kiện bảo hộ

Theo Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, nhãn hiệu sẽ không được bảo hộ nếu vi phạm một trong các quy định sau[4]:

• Trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được đăng ký cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự
• Trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được sử dụng và thừa nhận rộng rãi cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự từ trước ngày nộp đơn
• Trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được coi là nổi tiếng của người khác đăng ký cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự với hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu nổi tiếng hoặc đăng ký cho hàng hóa, dịch vụ không tương tự nếu việc sử dụng nhãn hiệu đó có thể làm ảnh hưởng đến khả năng phân biệt của nhãn hiệu nổi tiếng hoặc việc đăng ký nhãn hiệu nhằm lợi dụng uy tín của nhãn hiệu nổi tiếng

Ngoài ra, nhãn hiệu cũng bị từ chối bảo hộ nếu[2]:

• Thuộc trường hợp bị cấm sử dụng theo quy định tại Điều 8 Luật Sở hữu trí tuệ (ví dụ: vi phạm đạo đức xã hội, trật tự công cộng; gây hiểu nhầm hoặc lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc các đặc tính khác của hàng hoá, dịch vụ)
• Chỉ có dấu hiệu mô tả hàng hóa, dịch vụ (ví dụ: nhãn hiệu “CHAIR” cho sản phẩm ghế)[3]
• Trùng hoặc không khác biệt đáng kể với tên gọi, biểu tượng của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Việt Nam và nước ngoài
• Dấu hiệu thuần tuý mang tính mô tả hình thức, chủng loại, số lượng, chất lượng, công dụng, giá trị, nguồn gốc địa lý và thời gian sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ (ví dụ: “SWEET” cho sôcôla, “RAPID”, “BEST”, “CLASSIC”, “INNOVATIVE”)[3]

Đơn đăng ký không đáp ứng yêu cầu về hình thức

Đơn đăng ký nhãn hiệu có thể bị từ chối nếu không đáp ứng yêu cầu về hình thức. Cụ thể, trong thời hạn 1 tháng kể từ ngày tiếp nhận đơn, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ xem xét tính hợp lệ của đơn và thông báo cho người nộp đơn nếu[4]:

• Đơn sai về mặt hình thức (không đúng mẫu, sai chính tả, tẩy xóa…)
• Đơn không đủ số lượng yêu cầu và các tài liệu đi kèm (hiện tại cần nộp 2 đơn và 5 mẫu nhãn hiệu)
• Đơn không có mô tả nhãn hiệu, không ghi rõ loại nhãn hiệu, phân nhóm hàng hóa/dịch vụ, thiếu tài liệu hưởng quyền ưu tiên…

Cách khắc phục khi nhãn hiệu bị từ chối đăng ký

Khi nhận được thông báo dự định từ chối cấp văn bằng bảo hộ, chủ đơn có thể[2]:

• Tự mình giải quyết theo hướng dẫn của Cục Sở hữu trí tuệ
• Nhờ đến các đơn vị đại diện sở hữu trí tuệ để thống nhất cách giải quyết

Các bước cần thực hiện bao gồm:

1. Nghiên cứu kỹ lý do bị từ chối trong thông báo dự định từ chối
2. Thu thập chứng cứ, lập luận để bảo vệ nhãn hiệu
3. Soạn thảo công văn phúc đáp gửi Cục Sở hữu trí tuệ trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày ra thông báo
4. Theo dõi kết quả xử lý của Cục Sở hữu trí tuệ

Nếu công văn phúc đáp không được chấp nhận, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ban hành Quyết định từ chối chính thức (Quyết định đầu tiên). Khi đó, chủ đơn có quyền khiếu nại Quyết định này lên Bộ Khoa học và Công nghệ trong thời hạn 90 ngày[7].

Lời khuyên để tránh bị từ chối đăng ký nhãn hiệu

Để giảm thiểu rủi ro bị từ chối đăng ký nhãn hiệu, chủ đơn nên lưu ý:

• Tránh sử dụng các yếu tố bị cấm hoặc hạn chế theo quy định pháp luật khi thiết kế nhãn hiệu[9]
• Tìm hiểu kỹ về nhãn hiệu tương tự hoặc trùng lặp đã được đăng ký trước đó trong cùng lĩnh vực
• Đảm bảo tính độc đáo, khả năng phân biệt cao và không mang tính mô tả chung chung
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu theo quy định và điền chính xác thông tin vào các mẫu đơn
• Phân loại, kê khai đầy đủ và chính xác danh mục hàng hóa/dịch vụ mang nhãn hiệu
• Sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp để được hỗ trợ trong quá trình đăng ký.

Kết luận:

Việc nhãn hiệu bị từ chối đăng ký có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh và chiến lược xây dựng thương hiệu. Vì vậy, các doanh nghiệp cần hết sức thận trọng và tuân thủ đúng các quy định pháp luật khi tiến hành thủ tục đăng ký nhãn hiệu, đồng thời tận dụng mọi cơ hội khiếu nại, phúc đáp để bảo vệ quyền lợi của mình.

Trong trường hợp nhãn hiệu đã được cấp văn bằng bảo hộ nhưng vẫn xảy ra tranh chấp với các chủ thể khác, doanh nghiệp cần sẵn sàng các phương án xử lý kịp thời và hiệu quả. Bài viết tiếp theo “Xử lý tranh chấp nhãn hiệu đã đăng ký” sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích về vấn đề này.